ทานตะวัน สรรพคุณและประโยชน์ของเมล็ดทานตะวัน ดอกทานตะวัน 60 ข้อ !

เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก

ทานตะวัน สรรพคุณและประโยชน์ของเมล็ดทานตะวัน ดอกทานตะวัน 60 ข้อ !

ทานตะวัน

ทานตะวัน ชื่อสามัญ Common sunflower, Sunflower, Sunchoke

ทานตะวัน ชื่อวิทยาศาสตร์ Helianthus annuus L. จัดอยู่ในวงศ์ทานตะวัน (ASTERACEAE หรือ COMPOSITAE)[1],[2]

สมุนไพรทานตะวัน มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า บัวทอง บัวตอง ทานตะวัน (ภาคเหนือ), บัวผัด บัวทอง (ภาคตะวันตกเฉียงเหนือ ), ชอนตะวัน ทานตะวัน (ภาคกลาง), ทานหวัน (ภาคใต้), เซี่ยงยื่อขุย[3] เซี่ยงยื้อขุย[4] (จีนกลาง), เหี่ยงหยิกขุ้ย (จีนแต้จิ๋ว) เป็นต้น[1],[3],[4],[8]

การที่ได้ชื่อว่า “ทานตะวัน” นั่นเป็นเพราะลักษณะการหันของช่อดอกและใบนั้นจะหันไปตามทิศทางของดวงอาทิตย์ โดยในตอนเช้าจะหันไปทางทิศตะวันออก และในช่วงเย็นจะหันไปทางทิศตะวันตกตามดวงอาทิตย์ แต่การหันจะลดน้อยลงเรื่อย ๆ หลังมีการผสมเกสรแล้วไปจนถึงช่วงดอกแก่ ซึ่งช่อดอกจะหันไปทางทิศตะวันออกเสมอ[8]

 

ลักษณะของทานตะวัน

  • ต้นทานตะวัน มีถิ่นเกิดและก็เป็นพรรณไม้พื้นบ้านของประเทศอเมริกาโดยจัดเป็นไม้ล้มลุกที่แก่ราว ปี มีความสูงของต้นราว 3-3.5 เมตร ลำต้นตั้งชันเป็นสีเขียวแกนแข็ง ไม่มีการแตกกิ่งก้านสาขา (นอกจากบางสายพันธุ์ตามต้นมีขนยาวสีขาวออกจะแข็งปกคลุมตลอด [1],[3],[8] ส่วนรากเป็นระบบรากแก้วหยั่งลึกลงไปในดินโดยประมาณ 150-270 ซม. มีรากกิ่งก้านสาขาค่อนข้างจะแข็งแรงแล้วก็แผ่กระจายไปทางข้างๆได้ถึง 60-150ซม. เพื่อช่วยสำหรับการค้ำชูต้นและก็สามารถใช้ความชุ่มชื้นระดับผิวดินได้อย่างมีคุณภาพ [8]
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก
  • ใบทานตะวัน ใบเป็นใบคนเดียวออกตรงกันข้ามกัน ภายหลังที่มีใบเกิดแบบตรงกันข้ามได้ คู่แล้ว ใบที่เกิดจากนั้นจะมีลักษณะวน โดยปริมาณของใบบนต้นอาจมีตั้งแต่ 8-70 ใบ รูปแบบของใบเป็นรูปรีค่อนข้างจะกลม หรือกลมเป็นรูปไข่ หรือเป็นรูปหัวใจ รวมทั้งสีของใบอาจมีตั้งแต่เขียวอ่อน เขียว รวมทั้งเขียวเข้ม (ต่างกันออกไปตามสายพันธุ์ปลายใบแหลมโคนใบมนเว้าเป็นรูปหัวใจ ส่วนขอบของใบจะเป็นซี่ฟัน ใบมีขนาดกว้างราวๆ 9-25 ซม.แล้วก็ยาวราวๆ 10-30 ซม. ข้างหลังใบรวมทั้งท้องใบหยาบคายรวมทั้งมีขนสีขาวทั้งคู่ด้าน มีก้านใบยาว แพร่พันธุ์ด้วยแนวทางเพาะเม็ด เติบโตเจริญในดินร่วนซุยผสมทราย ระบายน้ำเจริญ อยากน้ำปานกลาง ถูกใจแดดจัดเพราะเหตุว่าเป็นไม้ที่โล่งแจ้ง [1],[3],[4],[6],[8]
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก
  • ดอกทานตะวัน ดอกเป็นดอกผู้เดียว มีดอกที่ปลายยอด ดอกเป็นดอกแบบบริบูรณ์เพศ ดอกมีขนาดใหญ่เป็นสีเหลืองเข้ม มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางดอกราว 25-30 ซม. มีกลีบดอกไม้เยอะๆเรียงทับกันเป็นชั้นๆกลีบดอกไม้มีลักษณะเป็นรูปไข่ ปลายกลีบแหลมเป็นสีเหลืองสด ส่วนภายในเป็นช่อดอก มีลักษณะเป็นจานประกอบไปด้วยดอกขนาดเล็กเยอะๆ กึ่งกลางดอกมีเกสรสีน้ำตาลอมสีม่วงและก็ด้านในส่งผลมากมาย ดอกมีเกสรเพศเมียอยู่กึ่งกลาง อัน ส่วนเกสรเพศผู้มี อัน ส่วนกลีบเลี้ยงดอกเป็นสีเขียว [1],[3],[5]
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก
  • ผลทานตะวัน (หรือโดยธรรมดาเรียกว่า เม็ดทานตะวัน“) ผลได้ผลสำเร็จแห้งแล้วก็มีเยอะมากๆอยู่ตรงฐานดอก ผลขนาดใหญ่จะอยู่วงรอบนอก ส่วนผลที่อยู่ใกล้กับตรงกลางจะมีขนาดเล็ก ผลมีลักษณะเป็นรูปรีรวมทั้งแบนนูน ด้านหนึ่งมน อีกด้านหนึ่งแหลมผลมีขนาดโดยประมาณ 6-17 มม. เปลือกผลแข็ง เปลือกผลเป็นสีเทาเข้มหรือสีดำแล้วก็เป็นลาย ข้างในผลมีเม็ดสีเหลืองอ่อนเพียงแค่ เม็ด ลักษณะรียาว แล้วก็ในเม็ดพบว่ามีน้ำมันไม่น้อยเลยทีเดียว[1],[3],[4],[8] โดยผลหรือเม็ดทานตะวันจะแบ่งได้ จำพวกใหญ่ดังเช่น เม็ดที่ใช้สกัดทำน้ำมัน (ผลเล็ก สีดำ เปลือกบาง),เม็ดที่ใช้รับประทาน (ผลใหญ่ เปลือกดกไม่ชิดกับเนื้อในเม็ดแล้วก็เม็ดที่ใช้สำหรับเลี้ยงนกหรือไก่[8]
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก

 

สรรพคุณของทานตะวัน

  1. น้ำมันจากเม็ดทานตะวันมีรสร้อน สามารถช่วยลดระดับไขมันในเส้นโลหิตได้ (น้ำมันจากเม็ด)
  2. ใบทานตะวันมีรสเฝื่อนฝาด เป็นยาแก้โรคเบาหวาน (ใบ)
  3. เม็ดช่วยลดระดับความดันเลือด (เม็ด) หรือจะใช้แกนหรือไส้ของลำต้นทานตะวันเอามาต้มกับน้ำ (แกนต้น) หรือจะใช้ใบทานตะวันสด 60 กรัม (หากใบแห้งใช้ 30 กรัมแล้วก็โถวงู่ฉิกสด 60 กรัม (ถ้าเกิดแห้งใช้ 30 กรัมเอามาต้มมัวแต่น้ำ(ใบ) ส่วนอีกแนวทางเป็นการทดสอบกับผู้เจ็บป่วยที่เป็นโรคความดันเลือดสูงปริมาณ 10 คน ด้วยการใช้ฐานรองดอกแห้งโดยประมาณ 45 กรัมเอามาบดอย่างละเอียดแล้วทำเป็นยาน้ำเชื่อม100 มล. เอามาให้คนไข้รับประทานทีละ 20 มล. วันละ ครั้งพบว่าภายหลังการเรียนแล้ว 60 วัน ความดันเลือดของผู้เจ็บป่วยต่ำลง โดยมีลักษณะอาการดียิ่งขึ้น คน แล้วก็มีลักษณะอาการบางส่วน คน ส่วนอีก คน ไม่มีอาการดียิ่งขึ้นเลย(ฐานรองดอก)
  4. ช่วยให้อวัยวะภายในร่างกายเปียกชื้น (เม็ด)
  5. ช่วยแก้ลักษณะของการปวดหัว ตาลายหัว ลายตา ด้วยการใช้ฐานรองดอกแห้งโดยประมาณ 25-30 กรัมเอามาต้มกับไข่ 1ฟอง ใช้รับประทานหลังรับประทานอาหารวันละ ครั้ง (ดอก,ฐานรองดอกดอกแล้วก็ฝัก)
  6. เปลือกเม็ดมีรสฝาด ช่วยแก้อาการหูอื้อ ด้วยการใช้เปลือกเม็ดทานตะวันโดยประมาณ 10-15 กรัม เอามาต้มกับน้ำกิน (เปลือกเม็ด)
  7. ช่วยแก้ลักษณะของการปวดฟัน ด้วยการใช้ดอกแห้ง 25 กรัม เอามาดูดเสมือนยาสูบ หรือจะใช้ฐานรองดอก อันและก็รากเกากี้เอามาต้มกับไข่กิน (ดอกฐานรองดอกดอกและก็ฝัก)
  8. รากแล้วก็ลำต้นเป็นยาขับพิษร้อน ทำลายพิษไข้ (รากรวมทั้งลำต้น)
  9. ใช้เป็นยาแก้หวัด แก้อาการไอ แก้ไข้หวัด แม้ใช้แก้อาการไอให้ใช้เม็ดเอามาคั่วให้เหลือง แล้วเอามาชงกับน้ำ(เม็ดน้ำมันจากเม็ด)1,2,4 ส่วนรากแล้วก็ลำต้นก็เป็นยาแก้ไอเช่นเดียวกัน (รากและก็ลำต้น)
  10. ช่วยแก้อาการร้อนใน (รากและก็ลำต้น)
  11. แกนหรือไส้ลำต้นเอามาต้มกับน้ำกิน ช่วยแก้อาการไอกรนได้หรือจะใช้ศูนย์กลางของลำต้นเอามาตำอย่างระมัดระวัง ผสมกับน้ำตาลทรายขาว แล้วเอามาชงกับน้ำร้อนดื่ม (แกนต้น)
  12. ใบ ราก รวมทั้งลำต้นช่วยแก้โรคหอบหืด (รากแล้วก็ลำต้น,ใบ)
  13. ดอกมีรสเฝื่อนฝาด เป็นยาแก้หลอดลมอักเสบ (ดอก)
  14. เม็ด น้ำมันจากเม็ด ราก แล้วก็ลำต้นมีคุณประโยชน์ช่วยขับเสลดกำจัดเสลด (รากรวมทั้งลำต้นเม็ดน้ำมันจากเม็ด)
  15. ช่วยรักษาเต้านมอักเสบ ด้วยการใช้ฐานรองดอกแห้งเอามาหั่นเป็นฝอย แล้วก็ค่อยนำไปคั่วให้ไหม้เกรียม บดอย่างละเอียด เอามาชงกับน้ำอุ่นหรือสุราดื่มทีละ 10-15 กรัม วันละ ครั้ง ซึ่งจากการใช้รักษาในคนเจ็บปริมาณ 122 คน พบว่าคนป่วยมีลักษณะ (ฐานของดอก)
  16. ช่วยรักษาฝีเต้านม (แกนต้น)
  17. ดอกช่วยขับลม (ดอก)
  18. รากเป็นยาแก้ลักษณะของการปวดท้อง แน่นหน้าอก (ราก)
  19. รากแล้วก็ลำต้น ฐานรองดอก ดอกแล้วก็ฝักใช้เป็นยาแก้ลักษณะของการปวดท้อง (รากรวมทั้งลำต้นฐานรองดอกดอกและก็ฝัก)
  20. ช่วยแก้ลักษณะของการปวดกระเพาะ (แกนต้นดอกและก็ฝัก)
  21. ฐานรองดอกมีรสเฝื่อนฝาด เป็นยาแก้โรคกระเพาะของกิน แก้ลักษณะของการปวดท้องเนื่องมาจากโรคกระเพาะอักเสบ ด้วยการใช้ฐานรองดอก อัน (หรือราว 30-60 กรัมแล้วก็กระเพาะหมู กระเพาะ แล้วใส่น้ำตาล 30 กรัม เอามาต้มกรองมัวแต่น้ำมาดื่ม (ฐานรองดอก)
  22. ช่วยแก้โรคบิด (เม็ดน้ำมันจากเม็ด)1,2,4 ช่วยแก้บิดถ่ายเป็นเลือด (ดอกและก็ฝัก)
  23. แกนหรือไส้ลำต้นเอามาต้มกับน้ำเป็นยาแก้มะเร็ขี้เหนียวระเพาะของกิน โรคมะเร็งหลอดของกิน (แกนต้น)
  24. ช่วยแก้ท้องผูกสำหรับคนแก่ (ดอกรวมทั้งฝัก)
  25. รากใช้เป็นยาแก้ระบาย (ราก)
  26. รากใช้เป็นยาขับพยาธิไส้เดือน ด้วยการใช้รากสด 30 กรัมเพิ่มน้ำตาลนิดหน่อย เอามาต้มกับน้ำ (ราก)
  27. ราก แกนหรือไส้ลำต้น แล้วก็น้ำมันจากเม็ดใช้เป็นยาขับเยี่ยว(แกนต้นรากน้ำมันจากเม็ด)
  28. แกนหรือไส้ของลำต้นมีรสจืดชืดเฝื่อนฝาด เอามาต้มกับน้ำกินเป็นยาขับนิ่วในไต นิ่วในทางเดินฉี่ ช่วยขับเยี่ยวก้าวหน้า แก้ฉี่ขุ่นขาว แก้โรคทางเท้าฉี่ แก้ฉี่เป็นเลือด ด้วยการใช้ศูนย์กลางของลำต้นยาวราวๆ 60 ซม. หรือราว 15 กรัม แล้วก็รากต้นจุ้ยขึ่งฉาวราว 60 กรัม เอามาต้มคั้นมัวแต่น้ำหรือใช้ผสมกับน้ำผึ้งดื่ม(แกนต้น)2,4 ส่วนรากแล้วก็ลำต้นเป็นยาขับฉี่ แก้ฉี่ปวดแสบปวดร้อน แก้นิ่วในทางเดินเยี่ยว (รากแล้วก็ลำต้น)
  29. ช่วยขับโรคหนองใน (เม็ดน้ำมันจากเม็ด)
  30. ช่วยแก้มุตกิดตกขาวของสตรี (รากและก็ลำต้น)
  31. ช่วยแก้ลักษณะของการปวดเมนส์ของสตรี (ฐานรองดอกดอกแล้วก็ฝัก)2,3,4 ใช้แก้ลักษณะของการปวดท้องน้อยก่อนหรือระยะที่รอบเดือนมา ให้ใช้ฐานรองดอก อัน กระเพาะหมู กระเพาะใส่น้ำตาล 30 กรัม แล้วต้มกรองมัวแต่น้ำมาดื่ม(ฐานรองดอก)
  32. ช่วยบีบมดลูก (ดอก)
  33. ช่วยแก้เนื้องอกเยื่อบุผิวถุงน้ำคาวปลา (แกนต้น)
  34. ช่วยแก้อาการมูกเลือด ด้วยการใช้เม็ด 30 กรัม ใส่น้ำตาลนิดหน่อย เอามาต้มกับน้ำโดยประมาณ 60 นาที แล้วประยุกต์ใช้ดื่ม(เม็ด)
  35. เม็ดใช้เป็นยาบำรุงตับและก็ไต (เม็ด)
  36. ช่วยแก้อาการบวมน้ำ (รากแล้วก็ลำต้น)
  37. ใบใช้เป็นยารักษาแผลไฟลุก น้ำร้อนลวก (ใบ)
  38. ถ้าเกิดแผลที่มีเลือดไหล ให้ใช้ศูนย์กลางของลำต้นเอามาตำอย่างถี่ถ้วน แล้วประยุกต์ใช้พอกรอบๆแผล (แกนต้น)
  39. ใช้ต้นเอามาสกัดทำเป็นขี้ผึ้ง ใช้เป็นยารักษาแผลสดแล้วก็แผลฟกช้ำดำเขียว (อีกทั้งต้น)3 ส่วนรากช่วยแก้อาการบวมช้ำ(ราก)
  40. ช่วยแก้อีสุกอีใส (ดอกแล้วก็ฝัก)
  41. ช่วยแก้ฝีฝักบัว (น้ำมันจากเม็ด)1,4 แก้ลักษณะของการปวดบวมฝี(ฐานรองดอก)
  42. น้ำมันจากเม็ดใช้เป็นยาแก้พิษจากแมลงสัตว์กัดต่อยได้ (น้ำมันจากเม็ด)
  43. ใช้ปรับแต่งข้อกระดูกอักเสบและก็ฝี ด้วยการใช้ดอกทานตะวันสดบ้างกล่าวว่าใช้ฐานรองดอกในจำนวนพอดิบพอดี เอามาต้มต้มให้ข้นคล้ายกับขี้ผึ้งเหลว แล้วประยุกต์ใช้พอกรวมทั้งทาบริเวณที่เป็น จากการดูแลรักษาในผู้เจ็บป่วยปริมาณ30 คนพบว่าได้ผลลัพธ์ที่ดีเป็นที่น่าพึงพอใจ (ดอก)
  44. ดอกช่วยให้เค้าหน้าผ่องใส ช่วยรักษาบริเวณใบหน้าตึงบวม(ดอก)

 

ข้อมูลทางเภสัชวิทยาของทานตะวัน

  • สารสำคัญที่พบได้แก่ Abscisic acid, Beta-carotene, Citric acid, Coumaric acid,Cumin alcohol, Cyamidin, Glycoside, Glandulone A, B gibberellin A, Vanillin, Vitamin B2[2]
  • ทั้งต้นพบว่ามีสาร Cryptoxanthin, Earotenoids, Globulin, Glycocoll, Quercimeritin, Phospholipid Methionine, Seopoline Heliangine, Tocopherol ส่วนในเมล็ดพบโปรตีน 55%, ออกไซด์คาร์บอเนต 41.6%, น้ำมันประมาณ 55% และในน้ำมันพบสาร Linoleic acid 70%, Glycerol oil, Phosphatide, Phospholipid, B-Sitosterol และพบน้ำมันระเหยอีกหลายชนิด[3],[4] ส่วนเปลือกเมล็ดพบน้ำมัน 5.17%, โปรตีน 4%, ขี้ผึ้ง 2.96% และยังมี Cellulose, Pentosan, และ Lignin[4]
  • ทานตะวันมีฤทธิ์ลดความดันโลหิตสูง ยับยั้งการก่อมะเร็ง ช่วยขับปัสสาวะ ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด[2]
  • เมื่อปี ค.ศ.1971 บูดาเปสได้ทำการศึกษาทดลองผลการลดไขมันในเลือดของน้ำมันจากเมล็ดทานตะวันในหนูทดลอง พบว่าสาร Cephalin B, Cephalin A lysocepphalin, lecithin และ lysolecithin มีผลในการช่วยลดไขมันในเลือด[2]
  • เมื่อปี ค.ศ.1999 ที่ประเทศอินเดีย ได้ทำการทดลองศึกษาผลในการลดไขมันในเลือดของเมล็ดทานตะวันในหนูขาวทดลอง โดยทำการทดลองนานถึง 9 สัปดาห์ โดยกระตุ้นให้หนูขาวเป็นเบาหวาน โดยให้ Alloxan และให้น้ำมันดอกทานตะวัน หลังจากการทดลองพบว่าไขมันในเลือดมีระดับลดลง[2]
  • เมื่อปี ค.ศ.2003 ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ทำการศึกษาทดลองผลในการลดไขมันของเมล็ดทานตะวัน โดยทำการทดลองในหนูเพศผู้จำนวน 60 ตัว และแบ่งกลุ่มการทดลองออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มแรกเป็นกลุ่มควบคุมที่ให้อาหารไขมัน 1% ส่วนกลุ่มที่สอง ให้เมล็ดองุ่น 10 gm. และกลุ่มที่สามให้น้ำมันดอกทานตะวัน 1 gm. และได้ทำการทดลอง 4 สัปดาห์ พบว่ากลุ่มที่สามที่ให้น้ำมันดอกทานตะวันสามารถลดไขมันได้มากกว่ากลุ่มที่สอง[2]
  • เมื่อปี ค.ศ.2005 ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ทำการศึกษาทดลองผลการลดไขมันในเลือดของทานตะวันในผู้หญิงที่หมดประจำเดือนจำนวน 14 คน โดยทำการทดลอง 28 วัน แบ่งกลุ่มการทดลองออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกคือกลุ่มควบคุม ส่วนกลุ่มที่สองให้น้ำมันมะกอกผสมกับน้ำมันเมล็ดทานตะวัน และกลุ่มสามคือกลุ่มที่ให้อาหารไขมันสูง ภายหลังการทดลองพบว่ากลุ่มที่สองมีระดับคอเลสเตอรอลลดลงแตกต่างจากกลุ่มอื่นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ P < 0.05[2]
  • เมื่อปี ค.ศ.2005 ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ทำการศึกษาทดลองผลในการลดไขมันในเลือดของเมล็ดทานตะวัน โดยทำการทดลองกับอาสาสมัครจำนวน 31 คนที่มีอายุระหว่าง 25-64 ปี แบ่งเป็นชาย 12 คน และหญิง 19 คน และมีระดับไขมันในเลือด 294 mg./dl. ซึ่งได้ทำการทดลอง 4 สัปดาห์ โดยให้น้ำมันดอกทานตะวัน 8.3% และ 7.9% ผลการทดลองพบว่าคอเลสเตอรอลในเลือดมีระดับลดลง[2]
  • เมื่อปี ค.ศ.2005 ที่ประเทศรัสเซีย ได้ทำการศึกษาทดลองผลในการลดไขมันของเมล็ดทานตะวัน โดยทำการทดลองในหนูขนาด 180-200 gm. ที่ถูกกระตุ้นให้ไขมันในเลือดสูง โดยให้น้ำมันดอกทานตะวัน 1 ซีซีต่อวัน และใช้ n-6 fatty acid fish oil 1 ซีซีต่อวัน และ Znso 0.43 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัมต่อวัน โดยทำการทดลองนาน 6 สัปดาห์ ภายหลังการทดลองพบว่าระดับของคอเลสเตอรอลในเลือดลดลง[2]
  • ในเมล็ดทานตะวันพบว่ามีสารฟอสโฟลิพิด (Phospholipids) ซึ่งมีฤทธิ์ช่วยลดคอเลสเตอรอลในเลือดของหนูทดลองได้ แต่ผลการรักษายังไม่ชัดเจนนัก[3],[4]
  • ดอกเมื่อนำมาสกัดจะได้น้ำจากใบ แล้วนำมาใช้ทดลองกับกระต่ายทดลองด้วยวิธีการฉีดเข้าทางเส้นเลือดดำ พบว่าจะทำให้ความดันโลหิตต่ำและกระตุ้นการหายใจ นอกจากนี้เมื่อนำมาหยอดลงบริเวณใบหูของกระต่ายก็ว่าทำให้เส้นเลือดขยายตัวขึ้น และยังทำให้การบีบตัวของลำไส้เล็กเพิ่มขึ้นอีกด้วย แต่เมื่อนำมาทดลองกับแมวด้วยวิธีการฉีดเข้าในผิวหนัง พบว่าจะมีผลทำให้ความดันโลหิตลดลงกว่าเดิม[4]
  • ฐานรองดอกเมื่อนำมาสกัดสารออกด้วยแอลกอฮอล์แล้วนำมาใช้ทดลองกับแมวด้วยวิธีการฉีดเข้าไปในเส้นเลือดดำ พบว่ามีผลทำให้ความดันโลหิตต่ำและทำให้แมวสลบ[4]
  • น้ำมันจากดอกทานตะวันเมื่อนำมาใช้ผสมกับอาหารแล้วให้กระต่ายทดลองกิน พบว่ามีผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้ภูมิคุ้มกันต่อเชื้อวัณโรคมีมากขึ้น[4]
  • สารสกัดจากดอกทานตะวันเมื่อนำมาทดลองกับกระต่าย พบว่าสามารถทำให้เส้นเลือดมีการขยายตัวและไปกระตุ้นระบบประสาท ส่วนเรื่องการหายใจพบว่าทำให้กระต่ายหายใจแรงขึ้น แต่มีความดันลดลง และเห็นได้ชัดเจนว่า ลำไส้เล็กของกระต่ายมีการบีบตัวมากขึ้น จึงได้มีการนำไปใช้รักษาผู้ป่วยที่มีอาการลำไส้หย่อนหรือลำไส้ไม่มีกำลัง[3]
  • สารสกัดจากใบทานตะวันด้วยแอลกอฮอล์ 0.2% สามารถช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียบางชนิดได้ โดยสามารถช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย Bacillus aureus และพารามีเซียม (Paramecium) ได้ แต่ไม่มีฤทธิ์ต่อเชื้อแบคทีเรีย Bacillus coli และนอกจากนี้ยังสามารถนำมาใช้เป็นยาต้านโรคมาลาเรียและช่วยเสริมฤทธิ์ของยาควินินได้อีกด้วย[3],[4]
  • จากการทดสอบความเป็นพิษพบว่าสารสกัดจากส่วนที่อยู่เหนือดินด้วย 50% เอทานอล มีค่า LD50 มากกว่า 1.0 กรัมต่อกิโลกรัมเมื่อทำการฉีดเข้าทางช่องท้องของหนูถีบจักร[2]
เม็ดทานตะวัน เครื่องน้ำผลไม้แบบพกพา.com เครื่องปั่นอาหารเด็ก

ประโยชน์ของทานตะวัน

  1. เม็ดทานตะวันเอามาคั่วให้แห้งใช้รับประทานเป็นของว่างได้หรือไม่ก็อาจจะนำมาอบหรือใช้แต่งของหวาน เป็นคุกกี้ทานตะวันทานตะวันแผ่น หรือใช้ทำเป็นแป้งทำครัวก็ได้8,13 ทั้งเม็ดยังเป็นแหล่งโปรตีนที่ใช้แทนเนื้อสัตว์ได้อย่างดีเยี่ยม แล้วก็เมื่อเอามาบดจะได้แป้งสีขาว มีไขมันสูงแล้วก็มีโปรตีนมากยิ่งกว่าจำนวนร้อยละ 50 ของจำนวนแป้ง นอกนั้นยังมีธาตุเหล็กสูงไม่แพ้ธาตุเหล็กที่ได้จากไข่แดงหรือตับของสัตว์อีกด้วย ก็เลยเหมาะสมอย่างยิ่งสำหรับคนที่รับประทานมังสวิรัติ (การเลือกเม็ดทานตะวันจะต้องเลือกที่ยังใหม่ๆและไม่มีกลิ่นกลิ่นหืน โดยพิจารณาได้จากเปลือกเม็ดควรจะมีสีเทา ไม่เป็นสีเหลืองหรือสีน้ำตาล)10 ว่ากันว่าถ้าเกิดใช้เม็ดทานตะวันสำหรับในการเลี้ยงไก่จะช่วยให้แม่ไก่วางไข่มากมาย
  2. เม็ดทานตะวันมีคุณค่าทางโภชนาการสูง โดยประกอบไปด้วยโปรตีน แคลเซียม ธาตุเหล็ก ธาตุฟอสฟอรัส ทั้งยังยังมีวิตามินเอวิตามินบี วิตามินอี แล้วก็วิตามินเค โดยเฉพาะวิตามินอีจะมีมากยิ่งกว่าพืชประเภทอื่นๆ(มากยิ่งกว่าเม็ดถั่วเหลืองแล้วก็เมล็ดข้าวโพดกว่า เท่าโดยคุณประโยชน์ของวิตามินอีนั้นจะช่วยต้านทานอนุมูลอิสระ ช่วยรักษาผิวพรรณให้ดูผ่องใส เยาว์วัย ช่วยให้ระบบแพร่พันธุ์ปกติ ช่วยลดไขมันในเส้นเลือด ช่วยปกป้องหัวใจวาย ช่วยบำรุงรักษาสายตา และก็ยังบางทีอาจช่วยชะลอการเกิดต้อกระจกด้วยก็เป็นไปได้ (พญ.สกาวรัตน์ คุณาวิสสุต)9 นอกนั้นเม็ดทานตะวันยังช่วยคุ้มครองปกป้องการยึดตัวของเกล็ดเลือดช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือดให้ รวมทั้งช่วยคุ้มครองรวมทั้งต้านสารเคมีที่เป็นพิษที่จะทำให้เกิดโรคมะเร็งในปาก
  3. เม็ดทานตะวันสามารถเอามาเพาะเป็นทานตะวันอ่อน (ต้นอ่อนทานตะวันหรือทานตะวันผลิออก (เม็ดทานตะวันผลิออก)มีรสหวานกรอบ โดยสามารถประยุกต์ใช้ทำเป็นของกินได้นานาประการรายการอาหาร ตัวอย่างเช่น ยำต้นอ่อนทานตะวัน สลัดต้นอ่อนทานตะวัน ผัดน้ำมันหอย แกงจืด แกงส้ม ใช้ใส่ด้านในกวยเตี๋ยวแทนถั่วงอก หรือทำเป็นผักจิ้มน้ำพริกก็ยังได้ อื่นๆอีกมากมาย หรือไม่ก็อาจจะนำมาปั่นเป็นน้ำผักดื่มก็จะได้น้ำผักที่มีสีเขียวเข้มและก็มีกลิ่นหอมหวน (แต่ว่าควรจะดื่มตอนท่องว่าง ก่อนที่จะกินอาหารราวครึ่งชั่วโมง ก็จะได้ประโยชน์มากมายโดยเป็นของกินที่ย่อยง่ายและก็ยังมีคุณประโยชน์ที่ไม่ธรรมดา โดยจากการศึกษาทำการค้นคว้าและทำการวิจัยพบว่า ต้นอ่อนของเม็ดทานตะวันมีโปรตีนมากยิ่งกว่าถั่วเหลือง มีวิตามินเอรวมทั้งวิตามินอีสูง ก็เลยช่วยบำรุงรักษาสายตา บำรุงผิวพรรณ ช่วยสำหรับการชะลอวัย มีวิตามินบี วิตามินบี โอเมกา โอเมกา โอเมกา ที่ช่วยบำรุงรักษาเซลล์สมองรวมทั้งช่วยคุ้มครองป้องกันโรคอัลไซเมอร์ แล้วก็ยังมีธาตุเหล็กสูงและก็ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลได้อีกด้วย
  4. น้ำมันทานตะวันหรือน้ำมันจากเม็ดทานตะวันน้ำมันดอกทานตะวันสามารถประยุกต์ใช้ทำกับข้าวได้ ดังเช่นว่า การนำมาผัด หรือเอามาปรุงน้ำสลัด มีนิดหน่อยที่ประยุกต์ใช้บริโภคเป็นน้ำมันแล้วก็เครื่องแต่งตัว
  5. น้ำมันจากเม็ดทานตะวันเป็นน้ำมันที่มีคุณภาพสูง โดยมีน้ำมันไม่อิ่มตัวสูงยิ่งกว่าจำนวนร้อยละ 90 ซึ่งร่างกายไม่อาจจะสังเคราะห์ขึ้นเองได้ (ช่วยลดคอเลสเตอรอลที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรคไขมันตันในเส้นโลหิต ช่วยปกป้องโรคเส้นเลือดหัวใจ และก็โรคมะเร็งรวมทั้งยังประกอบไปด้วยวิตามินเอ วิตามินดี วิตามินอีรวมทั้งวิตามินเคอีกด้วย เมื่อเก็บไว้เป็นระยะเวลาที่ยาวนานก็ไม่กำเนิดกลิ่นหืน ทั้งยังยังเป็นเหตุให้สี กลิ่น แล้วก็รสไม่เปลี่ยนแปลงนอกเหนือจากที่จะประยุกต์ใช้เป็นน้ำมันพืชแล้ว ยังนิยมประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมการเปลี่ยนแปลงรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆตัวอย่างเช่น ทำเนยเทียม น้ำสลัด ครีม นมที่มีไขมัน รวมทั้งของกินอีกหลายแบบ ยิ่งไปกว่านี้ยังประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมสี ฟอกสี ทำสบู่ น้ำมันชักเงา น้ำมันหล่อลื่นเครื่องยนต์กลไก ทำฟิล์มถ่ายรูป ใช้สำหรับในการฟอกหนัง ฉาบผิวผลไม้ในลักษณะขี้ผึ้ง ตัวอย่างเช่นวิธีการทำเทียนไข หรือเครื่องแต่งหน้าบ้างใช้เป็นน้ำมันนวด หรือใช้เป็นส่วนประกอบของครีมที่เอาไว้นวดบำรุงผมหรือผสมในโลชันบำรุงผิว (เนื่องด้วยมีวิตามินอีสูง)
  6. กากจากเม็ดทานตะวันข้างหลังการสกัดเอาน้ำมันจะมีโปรตีนอยู่โดยประมาณ 30-40% สามารถประยุกต์ใช้เป็นส่วนประกอบของของกินสำหรับสัตว์เลี้ยงได้ แล้วก็ยังคงใช้เป็นแหล่งแคลเซียมสำหรับปศุสัตว์ได้อย่างดีเยี่ยม แม้กระนั้นจะมีจำนวนของกรดอะมิโนอยู่เพียงแค่เล็กๆน้อยๆและก็ขาดไลซีน ก็เลยจะต้องประยุกต์ใช้อย่างถี่ถ้วนเมื่อจะนำไปผสมเป็นอาหารสัตว์ที่ไม่ใช่สัตว์บดเอื้อง5,10ประยุกต์ใช้ทำ Lecithin เพื่อใช้ในทางการแพทย์สำหรับเพื่อการช่วยลดคอเลสเตอรอลในคนเจ็บที่มีคอเลสเตอรอลในเส้นโลหิต
  7. รากของต้นทานตะวันสามารถประยุกต์ใช้ทำเป็นแป้งขนมเค้กสปาเกตีได้ ทั้งยังรากยังมีวิตามินบี รวมทั้งแร่อีกหลากหลายประเภท หมอยังชี้แนะให้ใช้รากของต้นทานตะวันเข้าครัวสำหรับคนป่วยที่เป็นโรคเบาหวานอีกด้วย
  8. ชาวจีนจะนิยมใช้ใบทานตะวันแห้งมามวนเป็นแท่งขนาดใหญ่ แล้วเอามาจุดเพื่อรมให้จุดฝังเข็มร้อนขึ้น ซึ่งเป็นการรักษาแบบฝังเข็มแบบปรับใช้ โดยมีการใช้มานานเกือบจะพันปีแล้ว แต่ว่าจำนวนมากจะนิยมใช้โกจุฬาลัมพามามวนเป็นยารมมากยิ่งกว่า
  9. กลีบสามารถเอามาต้มแล้วก็ใช้ย้อมผ้าได้ โดยจะให้สีเหลือง
  10. ชาวจีนจะใช้เส้นใยที่ได้จากก้านมาทอเพื่อใช้ทำเป็นผ้าเนื้อหยาบคาย
  11. เปลือกของลำต้นทานตะวันมีลักษณะเหมือนเยื่อไม้ ก็เลยประยุกต์ใช้ทำกระดาษสีขาวที่มีคุณภาพดีได้
  12. ลำต้นหรือจานดอกเมื่อนำไปเผาให้เป็นเถ้าแล้ว สามารถใช้ประโยชน์เป็นเชื้อเพลิงในอุตสาหกรรมการรวมเหล็กได้
  13. ลำต้นยังสามารถประยุกต์ใช้ทำเป็นเชื้อเพลิงได้ ทั้งเมื่อกระทำไถกลบก็จะเปลี่ยนเป็นปุ๋ยที่ช่วยเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้แก่ดินได้อย่างดีเยี่ยม10,13 หรือไม่ก็อาจจะนำทุกส่วนของต้นทานตะวันที่แห้งแล้ว นำไปเผาก็จะแปลงเป็นปุ๋ยโพแทสเซียมที่ใช้สำหรับในการเกษตรได้
  14. ทานตะวันเป็นพืชที่มีหน้าที่มากมายสำหรับเพื่อการช่วยฟื้นฟูดินเนื่องจากว่าต้นทานตะวันสามารถสะสมสารตะกั่วได้ 0.86 mg./kg. เมื่อเลี้ยงแบบไฮโดรโพนิกส์ และก็ยังช่วยสนับสนุนการสลายตัวคาร์โบฟูรานได้ 46.71 mg./kg.7
  15. ด้วยเหตุว่าดอกทานตะวันจะไม่ผสมเกสรในต้นเดียวกัน ก็เลยจำเป็นต้องอาศัยผึ้งหรือแมลงบางประเภทนำละอองเกสรจากดอกอื่นมาช่วยสำหรับการสืบพันธุ์ ก็เลยจะได้เม็ดที่บริบูรณ์ เลยกระตุ้นแล้วส่งผลให้มีการเกิดอาชีพเลี้ยงผึ้งพร้อมกันไปกับการปลูกต้นทานตะวันไปด้วยในหลายท้องที่
  16. ทานตะวันเป็นพรรณไม้ที่นิยมปลูกเป็นประดับประดา ส่วนดอกประยุกต์ใช้จัดในงานพิธีต่างๆเป็นต้นว่า งานแต่งงาน หรือประยุกต์ใช้จัดเป็นแจกันดอกไม้เพื่อความงดงาม แล้วก็ยังนิยมใช้ประโยชน์สำหรับเพื่อการยอดเยี่ยมคนไข้ เนื่องจากว่าจะมีผลให้รู้สึกแจ่มใส

คุณค่าทางโภชนาการของเมล็ดทานตะวันอบแห้ง ต่อ 100 กรัม

  • พลังงาน 584 กิโลแคลอรี 29%
  • คาร์โบไฮเดรต 20 กรัม 15%
  • โปรตีน 20.78 กรัม 37%
  • ไขมัน 51.46 กรัม 172%
  • ใยอาหาร 8.6 กรัม 23%
  • วิตามินเอ 50 หน่วยสากล 1.6%
  • วิตามินบี 1 1.480 มิลลิกรัม 123%
  • วิตามินบี 2 0.355 มิลลิกรัม 27%
  • วิตามินบี 3 8.335 มิลลิกรัม 52%
  • วิตามินบี 5 1.130 มิลลิกรัม 22%
  • วิตามินบี 6 1.345 มิลลิกรัม 103%
  • วิตามินบี 9 227 ไมโครกรัม 57%
  • วิตามินซี 1.4 มิลลิกรัม 2%
  • วิตามินอี 35.17 มิลลิกรัม 234%
  • ธาตุแคลเซียม 78 มิลลิกรัม 8%
  • ธาตุเหล็ก 5.25 มิลลิกรัม 63%
  • ธาตุแมกนีเซียม 325 มิลลิกรัม 81%
  • ธาตุแมงกานีส 1.950 มิลลิกรัม 85%
  • ธาตุฟอสฟอรัส 660 มิลลิกรัม 94%
  • ธาตุโพแทสเซียม 645 มิลลิกรัม 14%
  • ธาตุโซเดียม 9 มิลลิกรัม 1%
  • ธาตุสังกะสี 5.00 มิลลิกรัม 45%
  • ธาตุทองแดง 1.800 มิลลิกรัม 200%
  • ธาตุซีลีเนียม 53 ไมโครกรัม 96%

% ร้อยละของปริมาณแนะนำที่ร่างกายต้องการในแต่ละวันสำหรับผู้ใหญ่ (ข้อมูลจาก : USDA Nutrient database)

ข้อควรระวังในการใช้สมุนไพรทานตะวัน

  • สตรีมีครรภ์ห้ามรับประทาน[3]

ภาพประกอบ : www.flickr.com (by Anthony Quintano, bochinohito, kithylin, Paul Gallian, Paul Dykes, Rob Greebon, carlogatti, Quimg), pantip.com (by สมาชิกหมายเลข 836251)

เรียบเรียงข้อมูลโดยเว็บไซต์เมดไทย (MedThai)

Credit: medthai.com

Related Post

2 Comments

  1. […] เม็ดทานตะวัน 100 กรัม มีเส้นใยอยู่สูงถึง 9 กรัม ด้วยเหตุดังกล่าวก็น่าจะเป็นขนมขบเคี้ยวแก้ท้องผูกที่ไม่สมควรพลาดด้วยประการทั้งปวง เพราะว่านอกเหนือจากจะอุดมไปด้วยเส้นใยแล้วในเม็ดทานตะวันยังมีแมกนีเซียม ช่วยลดความเคร่งเครียดแล้วก็ช่วยเผาผลาญแคอรีภายในร่างกายได้อีกด้วยนะคะ […]

  2. […] ไม่เพียงแค่ผักแล้วก็ผลไม้แค่นั้น เม็ดทานตะวันก็ยังมีวิตามินอีที่ดีต่อสมองอย่างเดียวกัน โดยเม็ดทานตะวันเพียงแต่ราวๆ 30 กรัม ก็มีวิตามินอีถึง 30 % ของจำนวนที่ควรจะได้รับต่อวันเช่นเดียวกัน ยิ่งถ้าเกิดกินคู่กับผักใบเขียวในสลัดละก็ยิ่งดีที่สุดไป­­­­เลย […]

Comments are closed.